Жаңа Конституция – мемлекет дамуының жаңа кезеңінің негізі
«Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы – мемлекеттің дамуының жаңа кезеңінің негізі»
Өткізу орны: Орталық Азия инновациялық университеті
Орталық Азия инновациялық университетінде «2026 жылғы 15 наурызда қабылданып, 2026 жылғы 1 шілдеден бастап күшіне енген Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы: конституциялық реформалар және құқықтық жүйені дамытудың перспективалары» тақырыбында дөңгелек үстел өтті.
Іс-шараға жергілікті атқарушы органдардың өкілдері, ғылыми қауымдастық мүшелері, профессор-оқытушылар құрамы, университет білім алушылары, сондай-ақ бұқаралық ақпарат құралдары мен телевидение өкілдері қатысты.
Дөңгелек үстелдің құрметті қонақтары қатарында әкімдік өкілдері, қоғамдық ұйымдардың мүшелері, заң қоғамдастығының өкілдері, сондай-ақ Қазақстан Республикасының маңызды қоғамдық-саяси оқиғаларын тұрақты түрде жариялап жүрген өңірлік телеарналардың журналистері болды.
Іс-шараны Орталық Азия инновациялық университетінің басшылығы ашып, қатысушыларға құттықтау сөз сөйледі. Өз сөзінде университет басшылығы жаңа Конституцияның қабылдануы еліміздің мемлекеттік-құқықтық дамуының маңызды кезеңі екенін атап өтіп, оның демократиялық мемлекет қағидаттарын, заң үстемдігін, адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарын қорғауды нығайтуға, мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыруға және азаматтық қоғамның мемлекеттік шешімдерді қабылдау үдерісіне қатысуын кеңейтуге бағытталғанын ерекше атап өтті.
Негізгі баяндаманы Орталық Азия инновациялық университетінің «Құқық» кафедрасының аға оқытушысы, заң ғылымдарының кандидаты Имашев Ботабек Есенбекұлы жасады.
Баяндамашы өз сөзінде 2026 жылғы 15 наурызда қабылданып, 2026 жылғы 1 шілдеден бастап заңды күшіне енген Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының қабылдану себептеріне жан-жақты тоқталды. Сонымен қатар жаңа конституциялық қағидаттарға, мемлекеттік басқару жүйесін жаңғыртуға, билік тармақтарының бөліну тетігін жетілдіруге, сот билігінің тәуелсіздігін нығайтуға, парламенттік бақылау институттарын дамытуға, адам құқықтарын қорғау кепілдіктерін кеңейтуге және жергілікті өзін-өзі басқарудың рөлін арттыруға ерекше назар аударылды.
Баяндамашының айтуынша, жаңа Конституция цифрлық дәуірдің сын-қатерлеріне тиімді жауап бере алатын, мемлекет, қоғам және жеке тұлға мүдделерінің теңгерімін қамтамасыз ететін, сондай-ақ елдің орнықты әлеуметтік-экономикалық дамуына қолайлы жағдай жасайтын заманауи құқықтық мемлекет қалыптастыруға бағытталған.
Дөңгелек үстел барысында келесі мәселелер қарастырылды:
- Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясын қабылдаудың тарихи алғышарттары;
- негізгі конституциялық реформалар және олардың маңызы;
- мемлекеттік органдар жүйесінің жаңартылуы;
- адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарының конституциялық кепілдіктерін кеңейту;
- азаматтық қоғам институттарын дамыту;
- сот жүйесі мен конституциялық бақылауды жетілдіру;
- конституциялық реформалардың Қазақстан Республикасы заңнамасының дамуына ықпалы;
- жастардың құқықтық мәдениетін қалыптастырудағы жоғары оқу орындарының рөлі.
Қатысушылардың ерекше қызығушылығын мемлекеттік органдардың, сот жүйесінің, жергілікті өзін-өзі басқару органдарының және білім беру ұйымдарының қызметінде жаңа конституциялық нормаларды іске асыру мәселелеріне арналған пікірталас тудырды.
Әкімдік өкілдері жүргізіліп жатқан конституциялық реформалардың өңірлерді одан әрі дамытудағы, мемлекеттік биліктің ашықтығын қамтамасыз етудегі және азаматтардың мемлекеттік институттарға деген сенімін арттырудағы маңызын атап өтті.
Телевидение өкілдері жаңа Конституцияның мазмұнын халық арасында кеңінен түсіндірудің қажеттілігіне тоқталып, азаматтардың құқықтық сауаттылығы конституциялық нормалардың тиімді іске асырылуына тікелей әсер ететінін айтты.
Құқықтық білім беру бағдарламаларының студенттері талқылауға белсенді қатысып, баяндамашыға өз сұрақтарын қойып, азаматтардың конституциялық құқықтарын қорғау тетіктерін жетілдіру, мемлекеттік басқаруды цифрландыру және конституциялық сот төрелігін дамыту жөніндегі өз ұсыныстарын білдірді.
Дөңгелек үстелдің қорытындысында заң ғылымдарының кандидаты, «Құқық» кафедрасының аға оқытушысы Имашев Ботабек Есенбекұлы жаңа Конституция Қазақстан Республикасының Негізгі Заңы ғана емес, сонымен қатар ұлттық құқықтық жүйені одан әрі дамытудың, заңдылықты нығайтудың, әлеуметтік әділеттілікті қамтамасыз етудің және мемлекеттік басқару сапасын арттырудың стратегиялық бағдары екенін атап өтті.
Іс-шара қорытындысы бойынша қатысушылар жаңа Конституцияның ережелерін табысты іске асыру қоғамның жоғары құқықтық мәдениетіне, азаматтардың қоғамдық өмірге белсенді қатысуына, заңгерлік білім беруді жетілдіруге және конституциялық құқық саласындағы ғылыми зерттеулерді одан әрі дамытуға тікелей байланысты деген ортақ пікірге келді.
Дөңгелек үстел мемлекеттік билік органдарының, ғылыми қауымдастықтың және бұқаралық ақпарат құралдары өкілдерінің кәсіби пікір алмасуына арналған ашық ғылыми алаң ұйымдастырғаны үшін ұйымдастырушыларға алғыс білдірумен және Қазақстан Республикасы заңнамасын одан әрі жетілдіру перспективаларын талқылаумен аяқталды.
